Aan de slag met de WBTR: presentaties, stappenplan & helpdesk

Maandag 31 mei 2021

Enkele maanden geleden hebben we jullie voor het eerst bericht over de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Nu de invoering van deze wet dichterbij komt, krijgen we hierover veel vragen van verenigingen. Daarom nogmaals een artikel over dit onderwerp, waarin we je vertellen hoe je hieraan begint, wie je hierbij kan helpen en wat er gebeurt als je het op 1 juli nog niet geregeld hebt.

WBTR: wat was het ook alweer?

Op 1 juli 2021 moeten alle verenigingen en stichtingen voldoen aan de nieuwe Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Deze wet is bedoeld om het bestuur en toezicht van verenigingen en stichtingen te verbeteren. Ook moet hij wanbestuur, onverantwoordelijk financieel beheer, zelfverrijking, misbruik van posities en andere ongewenste activiteiten voorkomen.

Roept dit nog vragen op? Lees dan voor je verder leest eerst het artikel Invoering WBTR: wat betekent het voor jou en je verenging?

Wat gaat er veranderen?

Voor bestuurders gelden aanscherpingen en verduidelijkingen op:

  • De uitgangspunten die bestuurders en commissarissen bij de vervulling van hun taak in acht moeten nemen;
  • De positie van bestuurders en commissarissen met een tegenstrijdig belang;
  • De regels over aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen;
  • De regeling voor ontslag van een stichtingsbestuurder.

Webinars, presentaties & veelgestelde vragen

In bovengenoemd artikel verwezen we je reeds naar een drietal gratis webinars over de WBTR, die helpen om je als vereniging voor te bereiden op de invoering van deze nieuwe wet:

  • Webinar 1: Goed bestuur
  • Webinar 2: Aansprakelijkheid, Tegenstrijdig belang & Ontstentenis
  • Webinar 3: Meervoudig stemrecht, Toezicht, Bindende voordracht, Raadgevende stem & Statuten

Heb je deze webinars gemist of wil je ze nog eens rustig terug kijken? Op de website van het Huis voor de Sport Limburg vind je opnames van de webinars, de getoonde presentaties en antwoorden op veelgestelde vragen: www.hvdsl.nl/wbtr-webinars

Stappenplan & helpdesk

Van veel verenigingen krijgen we de vraag hoe ze hier aan moeten beginnen. Om de bestuurders van de verenigingen en stichtingen hiermee te helpen, hebben Huis voor de Kunsten Limburg, Huis voor de Sport Limburg, Burgerkracht Limburg, Vereniging Kleine Kernen Limburg en Speeltuinwerk Limburg de handen ineen geslagen met Zuyd Legal Lab. Die laatste partij heeft een gratis stappenplan ontwikkeld, om bestuurders hierbij te helpen. Met dat stappenplan kunnen bestuurders controleren of zij aan de verplichtingen van de WBTR voldoen en wat ze (eventueel) nog moeten wijzigingen om aan deze nieuwe wetgeving te voldoen. Zuyd Legal Lab beschikt bovendien over een digitaal juridisch hulploket, waarbij je terecht kunt met inhoudelijke vragen over dit onderwerp.

Bestuursaansprakelijkheid

Andere vragen die binnen komen gaan over de bestuursaansprakelijkheid. Invoering van de WBTR kan namelijk gevolgen hebben voor de dekking van een bestuursaansprakelijkheidsverzekering. In dat kader is het goed om te weten dat de gemeente Stein beschikt over een collectieve vrijwilligersverzekering. Dit betekent dat vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties op het gebied van financiële zaken en verzekeringen ondersteund worden door Vrijwilligersnet Nederland. Met deze vrijwilligerspolis zijn Steinse vrijwilligers en de organisatie goed verzekerd voor (bestuurders-) aansprakelijkheid, ongevallen en Rechtsbijstand. Via bovenstaande link vind je de polis en antwoorden op veelgestelde vragen. Met vragen over de verzekering, polis of voorwaarden kun je contact opnemen via 040-2193400 of info@vrijwilligersnetnederland.nl

Vrijwilligersnet Nederland heeft desgevraagd laten weten dat de dekking op het gebied van bestuursaansprakelijkheid ruim voldoende is, en dat geen aanpassingen nodig zijn naar aanleiding van de invoering van de WBTR.

Verder goed om te weten:

  • Vrijwilligersverzekeringen dekken enkel risico's die vrijwilligers lopen, niet de aansprakelijkheid van de rechtspersoon zelf.
  • Een collectieve vrijwilligersverzekering is een secundaire verzekering. Dit wil zeggen dat deze pas in beeld komt wanneer schade niet door de verzekering van de rechtspersoon en/of organisatie wordt gedekt. Check dus ook altijd de polis van je eigen verzekering.
  • Deze verzekering zal niet uitkeren wanneer sprake is van onbehoorlijke taakvervulling, ofwel: ernstig verwijtbaar handelen in strijd met de wet, statuten of de administratieplicht.

Invoering op 1 juli: wat als je het dan nog niet geregeld hebt?

Bij veel verenigingen en stichtingen vergt de invoering van de WBTR een aanpassing van de statuten op de volgende punten:

  1. Statuten moeten een belet- en ontstentenisregeling bevatten voor het geval van belet en ontstentenis van alle bestuurders. Dus wie is dan “in charge” of regelt wie in charge komt.
  2. Bij statuten waarbij 1 bestuurder meer stemrecht heeft dan de andere bestuurders, mag dit verhoogde stemrecht van de bestuurder niet meer zijn dan de andere bestuurders samen.
  3. Er gaat een andere regeling gelden voor tegenstrijdig belang. De bestuurder die een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met het belang van de rechtspersoon mag niet deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming ten aanzien van dat punt. De overige bestuurders moeten dan het betreffende besluit nemen. Is er geen andere bestuurder of hebben alle bestuurders een tegenstrijdig belang dan neemt in de vereniging de algemene ledenvergadering het besluit (maar in de statuten kan hiervan worden afgeweken en kan worden opgenomen dat het bestuur toch wel bevoegd blijft om te besluiten als alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben) en bij stichtingen zal, als er geen andere bestuurders zijn, het besluit toch worden genomen door het bestuur, doch onder schriftelijke vastleggingen van de overwegingen die aan het besluit ten grondslag liggen (ook in de statuten van de stichting kan hiervan worden afgeweken, net als bij verenigingen).

Dit betekent echter niet dat de statuten voor 1 juli 2021 op deze punten moeten zijn aangepast. Er geldt namelijk een overgangsperiode voor deze eisen. Voor (1) geldt er onbeperkt overgangsrecht, wat betekent dat hier pas bij de eerstvolgende wijziging van de statuten aan moet worden voldaan. Bij (2) geldt hetzelfde, met als toevoeging dat wanneer er voor 1 juli 2026 geen statutenwijziging plaatsvindt, de ‘oude’ bepaling nog mag gelden tot 1 juli 2026. Daarna wordt de regeling als niet geschreven geacht. Eis (3) heeft geen overgangsperiode en gaat dus direct in. Echter een tegenstrijdig belangregeling is niet altijd opgenomen in de statuten van een stichting of vereniging, dus dan hoeven de statuten op dit punt niet altijd te worden gewijzigd.

Kortom: het doorvoeren van de wijzigingen moet dus gebeuren bij de eerstvolgende statutenwijziging. Dat kan volgende maand zijn, maar ook pas over een paar jaar. Hoe dan ook is het niet nodig om vóór 1 juli 2021 actie te ondernemen of kosten te maken. Houd het wel in de gaten en neem dit mee bij de eerstvolgende wijziging van de statuten.

Met inhoudelijke vragen over de WBTR kun je terecht bij het digitaal juridisch hulploket van Zuyd Legal Lab.