Warmtetransitie

Vanaf 2050 zal er, net als in de rest van Nederland, ook in Stein geen aardgas meer worden gebruikt voor het verwarmen van woningen en gebouwen. De nationale overheid heeft gemeenten gevraagd om de mogelijkheden voor duurzame warmte in kaart te brengen in de Transitievisie Warmte. Op 16 december 2021 heeft de gemeenteraad de Transitievisie Warmte van de gemeente Stein vastgesteld.

In deze visie geeft de gemeente aan welke alternatieven voor aardgas zij op korte termijn ziet en welke stappen zij tot en met 2030 zet om het aardgasverbruik te verminderen. Deze visie wordt elke vijf jaar bijgewerkt. Hier wordt op dit moment aan gewerkt. Zodra de nieuwe versie klaar is, komt deze op de website te staan. De naam verandert dan naar het Warmteprogramma. Hieronder lees je hier meer over.

Waarom?

Om aan internationale afspraken te voldoen heeft Nederland besloten dat alle woningen in 2050 aardgasvrij moeten zijn. Deze overstap naar hernieuwbare duurzame energie voor het verwarmen van woningen noemen we ook wel de warmtetransitie. Er zijn verschillende redenen waarom wij als gemeente hierop inzetten:

1. Lagere energiekosten: Investeren in isoleren en duurzaam verwarmen kan zorgen voor een lagere energierekening.
2. Minder afhankelijkheid: Sinds de gasvelden in Groningen zijn gesloten, wordt het meeste aardgas dat we gebruiken geïmporteerd uit andere landen. Dit maakt ons kwetsbaar voor internationale spanningen, die bijvoorbeeld de energieprijzen kunnen laten stijgen.
3. Klimaatverandering: Nederland heeft als nationale doelstelling om de CO2-uitstoot sterk te verminderen. Daarom werken wij als gemeente samen met bewoners aan de overstap naar duurzame warmte, als onderdeel van de warmtetransitie.

Het energiesysteem van de toekomst

Aardgas vervangen door een gelijkwaardig alternatief is echter zo makkelijk nog niet. Het meest vergelijkbaar met aardgas zou waterstof of groengas zijn. Groengas, dat wordt gemaakt van bijvoorbeeld gft-afval of mest, is erg schaars. En om waterstof (duurzaam) op te wekken is veel energie nodig: tot wel vijf keer zo veel als voor de elektrische warmtepomp. Bovendien zijn er andere sectoren, zoals industrie en luchtvaart, die geen andere optie voor duurzame energie hebben dan waterstof of groengas. Zij zullen dus ‘voorrang’ gaan krijgen. Daarom is het op dit moment niet realistisch dat groengas of waterstof één op één aardgas zal vervangen om alle woningen en gebouwen te verwarmen.

Daarom zetten we als gemeente in op 3 soorten oplossingen.

Grootschalig collectief: Aan de ene kant zijn er grootschalig collectieve oplossingen zoals het warmtenet. Hier worden nieuwe leidingen voor aangelegd die warm water rondpompen en leveren aan woningen. Er zijn verschillende bronnen die een warmtenet kunnen verwarmen, denk aan een centrale warmtepomp, aardwarmte, aquathermie (warmte uit water) en restwarmte van industrie. Het grote probleem is dat de leidingen erg duur zijn. Een warmtenet is dus vooral zinvol als er veel woningen op een kleine oppervlakte staan, zoals in steden en dichtbebouwde kernen. In Sittard, Venlo en Rotterdam liggen bijvoorbeeld warmtenetten.

Individueel: Aan de andere kant is er de elektrische warmtepomp. Qua techniek lijkt dit een beetje op een airco. Het haalt warmte uit de lucht of uit de bodem en gebruikt elektriciteit om dit op voldoende temperatuur te krijgen om de woning te verwarmen. Hiervoor moet je huis wel goed geïsoleerd zijn. Als dat niet zo is, kun je een hybride warmtepomp gebruiken als tussenstap: in die situatie kun je gebruik maken van aardgas om bij te verwarmen als het elektrische deel het niet behoudt. Een hybride warmtepomp is vaak rendabel in aanschaf, zeker met de huidige stijgende aardgasprijzen, maar hiermee ben je nog niet volledig aardgasvrij.

Kleinschalig collectief: Tussen grootschalige collectieve systemen en individuele oplossingen in zitten kleinschalig collectieve oplossingen. Hierbij werken een beperkt aantal woningen of gebouwen samen om duurzaam in hun warmtevoorziening te voorzien. Denk bijvoorbeeld aan een gezamenlijk bodemenergiesysteem, een buurtwarmtepomp of een klein warmtenet voor één straat, woonblok of appartementencomplex. Doordat de infrastructuur op kleinere schaal wordt aangelegd, zijn de investeringen vaak lager dan bij een groot warmtenet, terwijl bewoners toch kunnen profiteren van gedeelde voorzieningen en schaalvoordelen. Deze oplossingen zijn vooral interessant in buurten waar individuele systemen lastig zijn toe te passen, maar waar een grootschalig warmtenet niet rendabel is.

Aardgasvrij in Stein

Een kansrijk alternatief voor aardgas is een warmtenet. Zoals Warmtenet Zuid-Limburg (WZL), waar op dit moment een proef van loopt in gemeente Sittard-Geleen. Ook wordt het belangrijk om woningen en gebouwen goed te isoleren. Op plekken waar het warmtenet niet zal komen, kunnen (hybride) warmtepompen worden geïnstalleerd. Ook willen we inwoners wijzen op de beschikbare nationale subsidies voor isolatie, zonnepanelen, warmtepompen, zonneboilers en de aansluiting op een warmtenet.

Warmteprogramma

In 2021 is er voor de gemeente Stein een analyse van de mogelijkheden voor alternatieve warmtevoorziening uitgevoerd. Deze analyse is uitgevoerd op pandniveau, waarbij op basis van diverse technisch-economische, maar ook sociaal-maatschappelijke parameters per pand is bepaald welke potentie er tot 2030 is om een alternatieve duurzame warmtevoorziening te realiseren.

Om te komen tot de Transitievisie Warmte is in juni 2021 een webinar georganiseerd en in juni en juli 2021 tevens een enquête gehouden onder onze inwoners en bedrijven. Daarnaast was een 'bewustwordingsspel' gepland, maar deze is door een te beperkt aantal aanmeldingen helaas niet doorgegaan.

Uitvoeringsplan

De plannen uit de Transitievisie Warmte worden verder uitgewerkt in uitvoeringsplannen. Een uitvoeringsplan is een plan voor een buurt of dorp. In dit plan staat hoe woningen en gebouwen stap voor stap van het aardgas afgaan en welke nieuwe manier van verwarmen daarvoor komt. De gemeente maakt dit plan samen met bewoners en andere partijen. Het doel is om de wijk stap voor stap duurzamer te maken.
Op dit moment gaat de gemeente Stein aan de slag met het maken van een eerste uitvoeringsplan voor het gebied Meers, Kleine Meers, Veldschuur en Maasband.

Woon je in dit gebied, of wil je meer weten over dit project? Kijk dan op de projectpagina via de pagina Meers.

Resultaten transitievisie warmte 2021

In de gemeente Stein zullen tot 2030 geen wijken (volledig) van het aardgas worden afgesloten. In plaats daarvan wordt ingezet op het stimuleren van inwoners om vrijwillig van het aardgas af te gaan en worden de mogelijkheden onderzocht om een warmtenet te realiseren in de gemeente.

In de potentieanalyse is gekeken naar de potentie van 5 alternatieve warmtevoorzieningen:

• Individuele elektrische warmtepomp
• Individuele hybride warmtepomp
  • Met groengas
  • Met waterstof
• Warmtenet op hoge temperatuur
• Warmtenet op lage temperatuur

Uit de potentieanalyse komt naar voren dat de potentie van een warmtenet op hoge temperatuur het hoogst is met 23%. De potentie voor een volledig elektrische warmtepomp is 13% en voor een individuele hybride warmtepomp ook 13%. De potentie voor het warmtenet op lage temperatuur is slechts 2%. Door isolatie kan er daarnaast nog ongeveer 3% bespaard worden op het aardgasverbruik. Voor ongeveer 50% van de woningen en gebouwen in de gemeente Stein is tot 2030 geen rendabel warmtealternatief beschikbaar. Zij kunnen wel starten met isoleren om zich voor te bereiden op aardgasvrij verwarmen in de toekomst.

Op basis van de ambitie van de gemeente om proactief met deze uitdaging aan de slag te gaan kan de gemeente Stein in 2030 20 tot 40% aardgasverbruik verminderen en 5 tot 15% van de gebouwen en woningen aardgasvrij maken. Hiervoor starten in 2022 enkele kleinere projecten en acties en zullen de wijkuitvoeringsplannen worden opgesteld, waarbij speciale aandacht is voor isolatie, het stimuleren van hybride en elektrische warmtepompen en de ontwikkeling van Warmtenet Zuid-Limburg.

Informatie en vervolgstappen voor iedereen

Graag helpen we alle inwoners in de gemeente naar een duurzame en aardgasvrije toekomst toe. Hieronder staan een paar handige links waar iedereen mee aan de slag kan. Zo vind je informatie over energie besparen, isolatie en warmtepompen en subsidies en leningen. Ook voor huurders zijn er stappen om te besparen op hun energierekening.

Energie besparen

• Energie besparen door gedragsverandering, ook voor huurders

Isolatie en aardgasvrij

• Doe de isolatie-zelfscan
• Doe de verbetercheck
• Doe de warmtepompcheck

Subsidies en leningen

• Vraag subsidie aan voor verduurzamingsmaatregelen zoals isolatie, een zonneboiler of een warmtepomp
• Vraag een nationale duurzaamheidslening aan

Beschikt u over meerdere panden en wilt u hulp van de gemeente bij verduurzamen?

Bijvoorbeeld als VvE of vastgoedbezitter. Neem dan contact met ons op.